Οι επενδυτές δε “μένουν σπίτι” (3)

Έχει έρθει καταιγίδα για τα αγαπημένα μας βουνά: μια καταιγίδα αναπτυξιακών έργων και επενδύσεων, που δε θα ποτίσουν τη γη με νερό, αλλά με μπετό και τοξικά μέταλλα.

Η κυβέρνηση πιστή στο δόγμα του ΣΟΚ με την ψήφιση του άρθρου 219 που περιλαμβάνεται σε ένα νομοσχέδιο για τις δημόσιες συμβάσεις επιτρέπει να γίνονται έργα σε περιοχές Natura 2000.Συγκεκριμένα, προβλέπει «υπο-περιοχές προστασίας στις περιπτώσεις ήπιων αναπτυξιακών έργων» με στόχο την κατάργηση της πραγματικής προστατευόμενης περιοχής. Ενώ τον περασμένο Δεκέμβριο συγκροτήθηκε καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου της Ε.Ε., για την απουσία θεσμοθέτησης μέτρων διατήρησης για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000, το άρθρο 219 αυξάνει το χάσμα από κάθε προστατευτική πολιτική. Ουσιαστικά, ο φορέας υλοποίησης του έργου επανάπροσδιορίζει το καθεστώς προστασίας της περιοχής ενώ η διαδικασία δημοπράτησης των έργων ξεκινάει πριν την έκδοση των περιβαλλοντικών όρων. Είναι απλό, το νέο νομοσχέδιο αποτελεί ταφόπλακα για το τοπίο και την άγρια ζωή.

Την ίδια στιγμή η αιολική βιομηχανία εξαπλώνεται ραγδαία, καθώς αμέτρητες νεοσύστατες εταιρείες που βρίσκονται υπό την ηγεμονία κολοσσών όπως η Τέρνα, η Ελάκτωρ, η EnelGreenPower αλλάζουν ονόματα και διευθύνσεις, έτσι ώστε να επωφεληθούν από τη μικρή φορολογία και το δημόσιο και ευρωπαϊκό χρήμα. Μόνο μέσα στον μήνα Δεκέμβριο του 2020, κατατέθηκαν στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) περίπου 2.000 αιτήσεις για αδειοδοτήσεις «ΑΠΕ» που αφορούν βιομηχανικά εργοστάσια αιολικών, φωτοβολταϊκών και υδροϋλεκτρικά φράγματα. Ωστοσο, παρ’ όλη την αδιαφάνεια των διαδικασιών αδειοδότησης κατά τόπους και τη μηδενική δημόσια διαβούλευση, αφού οι περιφέρειες, οι κάτοικοι και οι ιδιοκτήτες γαιών των υπό αδειοδότηση περιοχών δεν ενημερώνονται καν για τα μελλοντικά έργα, έχει στηθεί ένα αρκετά μεγάλο δίκτυο ανθρώπων που καταγράφουν και χαρτογραφούν τα στάδια και τις γραφειοκρατικές εξελίξεις ανά τόπους. Η χαρτογράφηση αυτή αποδεικνύεται ένα από τα βασικότερα εργαλεία των τοπικών αντιστάσεων, τα τοπικά κινήματα μαθαίνουν πώς να χρησιμοποιούν τους χάρτες για να στήνουν τις αντιστάσεις τους.

Ο νους μας είναι στα βουνά. Ο κατάλογος των βουνών που θα κατακρεουργηθούν ολοένα και μεγαλώνει. Τα Βαρδούσια, η Μικρή Ζήρεια, το Μαίναλο, η Οίτη, το Βέρμιο, η Γραμμένη-Οξιά. Μέσα στον Φεβρουάριο νέες αιτήσεις έγιναν σε περιοχές του Ολύμπου, της Ροδόπης, του Παρνασσού, του Ψηλορείτη, στα Λευκά Όρη, στην Δίρφη, στον Κιθαιρώνα, στο όρος Πατέρα. 

Εν μέσω πανδημίας, από πέρυσι τον Μάϊο έχουν τεθεί σε λειτουργία μέτρα επιτάχυνσης των διαδικασιών βιομηχανοποίησης των φυσικών τόπων και ελαχιστοποίησης του καθεστώτος προστασίας. Το στάδιο της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων πλέον ξεπεράστηκε για χάρη της ταχύτερης ανάπτυξης και καλωδίωσης ως και των τελευταίων ανέγγιχτων περιοχών. Οι επιτροπές των φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών υποστελεχώθηκαν κι έχασαν τα καθήκοντά τους, ενώ άλλες υπηρεσίες, όπως οι εφορείες αρχαιοτήτων δίνουν το πράσινο φως για την έναρξη των εργασιών δίπλα σε αρχαιολογικούς χώρους, καταπατώντας τον ίδιο τον Αρχαιολογικό νόμο (όπως έγινε το περασμένο καλοκαίρι στον Ισθμό της Ιεράπετρας).

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Το αστυνομικό κράτος ενισχύεται και εξασκεί στα σώματά μας την πειθάρχηση σε συνθήκες ανελευθερίας και κατ’ οίκον περιορισμού με αφορμή τη συνθήκη της πανδημίας. Την ίδια στιγμή, τα σχέδια των επενδυτών εξαπλώνονται. Οι τοπογράφοι συνεργάζονται με τους δασάρχες και τους αστυνομικούς, οι φύλακες των εργοταξίων έχουν στήσει περιφράξεις και πλέγματα. «Απαγορεύεται η είσοδος στους μή έχοντες εργασία», μία πινακίδα που ήδη μπορεί να συναντήσεις όταν πεζοπορείς ανυποψίαστος. Είναι η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι τα βουνά, τα δάση, τα ποτάμια και τα πλάσματά τους θα είναι πλέον σε ιδιωτικά χέρια. Ανά τόπους, η ποινικοποίηση της διαμαρτυρίας οδήγησε σε δραματικές εξελίξεις για τους υπερασπιστές της γης: αυξάνονται οι δίκες αγωνιστών για τη συμμετοχή τους σε κινητοποιήσεις.

Είναι εμφανές ότι το τοπίο της χώρας αλλάζει με γοργούς ρυθμούς. Η αρπαγή της γης και των φυσικών τοπίων είναι ένα θέμα που μας αφορά όλες κι όλους. Η απώλεια ενός αγαθού άρρηκτα συνδεδεμένου με την ατομική και συλλογική επιβίωση, της ελεύθερης αλληλόδρασης με τον φυσικό κόσμο, σημαίνει και την απώλεια της δικής μας ελευθερίας. Είναι η ώρα να οργανωθούμε σε τοπικές και υπερ-τοπικές αντιστάσεις, συντονιστικά και δίκτυα για την υπεράσπιση των τόπων, της γης και της ελευθερίας. Όπως μας δείχνει η εμπειρία των μαζικών κινημάτων της Λατινικής Αμερικής (των ιθαγενών κοινοτήτων και των «Χωρίς γη») είναι ένας αγώνας που μπορεί να ενώσει πολλούς αγώνες μαζί, τον αγώνα ενάντια στη κερδοσκοπία και τη διαφθορά, ενάντια στο συστηματικό νεοφιλελευθερισμό, ενάντια στη δικτατορία της αγοράς, ενάντια στις περικλείσεις και τους αποκλεισμούς. Είναι ένας πολύμορφος αγώνας των «από κάτω», μία απάντηση στην ενεργειακή φτώχεια και την περιβαλλοντική καταστροφή, ταυτόχρονα μία διαδικασία αναγέννησης της αυτοδιαχείρισης των ζωών μας.

Στις πλατείες του χωριού και στις πλατείες της πόλης, οργανωνόμαστε, συζητάμε, συντονίζουμε τοπικές δράσεις ενημέρωσης, προετοιμαζόμαστε για τις μάχες που έρχονται πάνω στα βουνά.

ΕΥΒΟΙΑ

Η μεγάλη μάχη αυτή τη στιγμή δίνεται στην Εύβοια, έναν τόπο ήδη διαταραγμένο απο εκατοντάδες ανεμογεννήτριες σε όλο το νότιο τμήμα του. Κράτος και εταιρίες έχουν βάλει σαν στόχο να γεμίσει όλο το νησί με αιολικά και πλέον έχουν φτάσει στο κεντρικό κομμάτι του. Στο αντίθετο μέτωπο, έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο ομάδων και συλλογικοτήτων που αντιστέκονται με κινηματικά και θεσμικά εργαλεία. Έχουν γίνει παρεμβάσεις σε χωριά και δημοτικά συμβούλια της κεντρικής Εύβοιας, προσφυγές και αντιρρήσεις, ενώ στις πόλεις γίνονται διαμαρτυρίες, μοιράσματα και συνελεύσεις με στόχο τη δημιουργία ενός συντονιστικού του αγώνα ενάντια στην ολοκληρωτική καταστροφή του νησιού. Πριν λίγες μέρες η παρουσία κατοίκων της περιοχής απέτρεψετην παράνομη τοποθέτηση ανεμολογικού ιστού σε ιδιόκτητη έκταση στο Κάδι Κύμης.

ΕΛΙΚΩΝΑΣ

Στην περιοχή του Ελικώνα το καζάνι βράζει. Τέλη του προηγούμενου μήνα πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας για την ανεξέλεγκτη τοποθέτηση ανεμογεννητριών, ενώ πριν λίγες μέρες στην περιοχή της Αρβανίτσας έγινε αποκλεισμός της περιοχής, έτσι ώστε να αποτραπούν τα έργα για τη διάνοιξη δρόμου προς το «Σταυρό». Τις επόμενες μέρες παρά τη συμφωνία για πάγωμα των εργασιών, ανέβηκαν μηχανήματα στην περιοχή και έγινε παρέμβαση έξω από το δημαρχείο κατά τη διάρκεια συνάντησης των δημοτικών αρχών με εκπρόσωπο των εργολάβων. Υπάρχει ανάγκη για παρουσία κόσμου στο βουνό καθημερινά.

ΑΓΡΑΦΑ

Στις αρχές του Φλεβάρη ολοκληρώθηκε η «δημόσια διαβούλευση» για τις νέες περιβαλλοντικές μελέτες που κατέθεσαν οι εταιρείες για τα αιολικά στα Άγραφα (Νιάλα και Βοϊδολίβαδο). Η κατάθεση εκατοντάδων ηλεκτρονικών σχολίων στη σχετική πλατφόρμα του υπουργείου περιβάλλοντοςκαταδεικνύει αφενός το πλατύ τοπικό κοινωνικό μέτωπο που έχει δημιουργηθεί ενάντια στα αιολικά. Και αφετέρου ότι παρόλο που έχουν περιοριστεί οι δυνατότητες παρέμβασης στα πεδία του αγώνα, παραμένουμε εδώ, αποφασισμένοι και αποφασισμένες να υπερασπιστούμε βουνοκορφές και ποτάμια.

“Οι αυθαίρετες πράξεις πάνω στη γη είναι επικίνδυνες και μοιάζουν έγκλημα απεχθές όταν σε κουρασμένες κοινωνίες είναι ζωτική η σχέση με το τοπίο σαν φορέας ύφους επικοινωνίας μνήμης και καρτερικότητας. Από την πανέμορφη περιοχή των βουνών και των πεδίων της Αττικής που βλέπω ακόμη από το παράθυρό μου σώζεται ακόμη η σιλουέτα της Πάρνηθας χαμένη στα αποψιλωμένα πια φαράγγια και κορφές σκεπασμένη προστατευτικά και με ανεξάντλητη φαντασία από σύννεφα που ξαναθυμίζουν όλες τις κορφές των χωρών και των νοημάτων πού δεν υπάρχουν πια. Αλλοίμονο στις κοινωνίες πού εμπρήζουν η αλλοιώνουν καταληστεύουν και εξευτελίζουν την περιβάλλουσα φύση αφομοιωμένη ψυχικά με την ύπαρξη του κοινωνικού οράματος. Αν στην πανέμορφη ανάμνηση της προσφοράς τους αν στην παραμόρφωση στην ασέβεια στη διαστροφή στην εξαφάνιση των χρυσοκόκκινων δύσεων και των οριζόντων μας κλέψετε και τα σύννεφα πού κυλάνε στις πλαγιές της Πάρνηθας δημιουργώντας μορφές γιγάντιες ανεξάντλητες σαν πολιτείες και χώρες πού καταστράφηκαν και ξεπουλήθηκαν για ευτελή ανταλλάγματα αν εξακολουθήσετε… η δεν θα ζήσουμε η δεν θα ζήσετε…” Αριστομένης Προβελέγγιος 1975

Συνέλευση για την υπεράσπιση των βουνών, Μάρτιος 2021

7 thoughts on “Οι επενδυτές δε “μένουν σπίτι” (3)

  1. Τάκης

    Βλέπω -μετά λύπης- την υιοθέτηση της ιδεολογικά φορτισμένης λέξης-έννοιας του «»Τοπίου» στο λόγο σας…

    «… Σύμφωνα με το προοίμιο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το Τοπίο, το τοπίο «διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο δηµόσιου ενδιαφέροντος στο πολιτισµικό, οικολογικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό πεδίο, ότι συνιστά πόρο που ευνοεί την ανάπτυξη οικονοµικής δραστηριότητας, καθώς και ότι η προστασία, η διαχείριση και ο σχεδιασµός του µπορούν να συµβάλουν στη δηµιουργία θέσεων εργασίας» και επίσης «συµβάλλει στη διαµόρφωση των τοπικών παραδόσεων και ότι αποτελεί ένα βασικό συστατικό της Ευρωπαϊκής φυσικής και πολιτιστικής κληρονοµιάς, συνεισφέροντας στην ανθρώπινη ευηµερία και στον καθορισµό της Ευρωπαϊκής ταυτότητας»…»

    https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%BF%CF%80%CE%AF%CE%BF

    Μου αρέσει!

    1. Τάκης

      »
      Μιλάμε συχνά για τοπία που είδαμε, που συναντήσαμε, που μας άρεσαν κ.ο.κ., σαν να επρόκειτο για φυσικά αντικείμενα μέσα στον κόσμο των πραγμάτων, τα οποία βρίσκονταν πάντα εκεί, απέναντι, περιμένοντας το μάτι που θα τα συναντήσει και θα τα αναγνωρίσει. Το «τοπίο» όμως είναι μια εικαστική μορφοποίηση που πρωτοαναδύθηκε από την ευρωπαϊκή ζωγραφική του 16ου ή 17ου αιώνα, και ως τέτοιο αντιπροσωπεύει μια ορισμένη πολιτισμική εμπειρία που μεσολαβεί έκτοτε τη σχέση μας με τη φύση. Αν δούμε έτσι το πράγμα, μένει να αποκρυπτογραφήσουμε τις κοινωνικοϊστορικές σημασίες που αποτυπώνονται σε αυτή την ιδιάζουσα πολιτισμική εμπειρία. Στο έργο αυτό ακριβώς είναι αφιερωμένα τα τρία σημαντικά δοκίμια που συνέλεξαν και είχαν την ιδέα να παρουσιάσουν μαζί οι επιμελητές του μικρού τόμου που έχουμε στα χέρια μας· και ας θυμίσουμε εκ προοιμίου ότι η έκδοση συνέπεσε με την πρώτη εμφάνιση στα ελληνικά, σε εξαιρετική μετάφραση, ενός αντιπροσωπευτικού απανθίσματος κειμένων του Georg Simmel, όπου περιέχεται και το δοκίμιο «Φιλοσοφία του τοπίου» τού μεγάλου Γερμανού κοινωνιολόγου, το οποίο αποσπάται στην έκδοση που θα συζητήσουμε εδώ.

      Ο Ernst Η. Gombrich, από τους σπουδαιότερους ιστορικούς της τέχνης στον 20ό αιώνα, δεν χρειάζεται ιδιαίτερη παρουσίαση εδώ. Το δοκίμιό του «Η αναγεννησιακή θεωρία της τέχνης και η ανάδυση του τοπίου» (1950) αξίζει να συζητηθεί, πρώτον, επειδή εξετάζει το τοπίο εκεί ακριβώς όπου γεννήθηκε: στον αναγεννησιακό πίνακα και στη νέα καλλιτεχνική ευαισθησία της εποχής. Το τοπίο εμφανίστηκε μέσα από μιαν απότομη ατροφία της θρησκευτικής και διδακτικής απεικόνισης στο δεύτερο ήμισυ του 16ου αιώνα όταν, σε μια σειρά από ελάσσονες Φλαμανδούς και Γερμανούς ζωγράφους και χαράκτες, η οποία θα κορυφωθεί εντέλει στον Π. Μπρέγκελ, η σκηνική απεικόνιση του βάθους «καταπίνει» το θεματικό πρώτο πλάνο και γίνεται, όπως λέμε, αυτοσκοπός. Στις αρχές του επόμενου αιώνα έχουμε κιόλας μια εκπληκτική διασπορά του είδους από την Αμβέρσα μέχρι τον Δούναβη. Γιατί; Οπως ορθά επισημαίνει ο συγγραφέας, να πούμε ότι η φυσική ομορφιά έγινε ξαφνικά πηγή έμπνευσης για την τέχνη δεν αρκεί: «Αποκαλούμε μια σκηνή «γραφική»[…] από τη στιγμή που μας θυμίζει πίνακες ζωγραφικής που έχουμε δει. Και, από την άλλη, τίποτα δεν είναι δυνατόν να γίνει «θέμα του ζωγράφου εκτός από ό,τι μπορεί να αφομοιωθεί από το λεξιλόγιο το οποίο έχει ήδη διδαχθεί» (σελ. 132). Η δημιουργία όμως ενός καινούριου λεξιλογίου είναι σύνθετο ζήτημα και συνυποθέτει, εκτός από απτά παραδείγματα καλλιτεχνικής δημιουργίας, μια ομόλογη «θεωρία» της τέχνης και αντίστοιχη κοινωνική ζήτηση. Αυτή η θεωρία και αυτή η ζήτηση, όπως θα υποστηρίξει εντέλει ο συγγραφέας, «υπήρξε το δώρο που ο αναγεννησιακός Νότος προσέφερε στον γοτθικό Βορρά» (σελ. 110). Με άλλα λόγια, το νέο αστικό γούστο και οι νέες αντιλήψεις που γεννήθηκαν πρωτίστως στην Ιταλία, αποδεσμεύουν σταδιακά την τέχνη από κάθε ηθικοδιδακτική λειτουργία, συνεπώς και από κάθε θεματικό περιορισμό, και δίνουν όλο και περισσότερο έμφαση στο πώς της καλλιτεχνικής πραγμάτωσης. Τούτη η καινοφανής θεσμοθέτηση της τέχνης ως αυτόνομης σφαίρας της ανθρώπινης δραστηριότητας, η χειραφέτηση του γούστου και η μετατόπιση του ενδιαφέροντος στη «μεγαλοφυΐα» του δημιουργού, του οποίου το έργο δεν αντλεί πλέον τη νομιμότητά του από κάποια σύνδεση με σημαντικά θέματα, είναι εκείνη που επέτρεψε τελικά τη νέα αισθητικοποίηση της φύσης.

      Ο Georg Simmel γράφει το δικό του δοκίμιο στα 1913. Με τη χαρακτηριστική φιλοσοφική του ευρύτητα, την ασυνήθιστη διανοητική ευκινησία και τη διεισδυτικότητα της ματιάς του, ο εκπρόσωπος αυτός της μεγάλης γερμανοεβραϊκής κουλτούρας των αρχών του αιώνα δίνει μια εκπληκτική σειρά παρατηρήσεων που ξεπερνούν με οιανδήποτε έννοια την απλή εμπειρική κοινωνιολογία. Τον Simmel απασχολούν οι ψυχοκοινωνικές, όπως θα λέγαμε, προϋποθέσεις και συνέπειες της μεταμόρφωσης της φύσης σε τοπίο. Εν πρώτοις η πρόσληψη της φύσης ως «τοπίου» προαπαιτεί μια εξωτερική σχέση ενατένισης, η οποία δεν είναι δυνατή για όποιον ζει ήδη εντός της: τα αγροτικά στρώματα, για παράδειγμα, ή πολιτισμούς με χαμηλό επίπεδο αστικής ανάπτυξης και κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας. Η αισθητικοποίηση της φύσης, σαν να λέμε, προϋποθέτει έναν ουσιώδη βαθμό αποξένωσης από τη φύση. Δεύτερον, η απόσπαση ενός τμήματος από το απεριόριστο συνεχές της φύσης, προκειμένου να κατασκευαστεί η αισθητική «ολότητα» του τοπίου, προϋποθέτει μια ήδη διανοητικοποιημένη, κατατμητική πρόσληψη, η οποία είναι ταυτόχρονα προϊόν ενός τεχνικού εξορθολογισμού και συνέπεια του καταμερισμού της εργασίας που αυτός επιβάλλει. Εδώ θα αποδεικνυόταν απεριόριστα γόνιμο, πιστεύω, να παραβάλλει κάποιος τις νέες επιστημονικές κατασκευές της φύσης κατά τρόπο συμμετρικό και ανάλογο με τις αισθητικές ανακατασκευές. Εν πάση περιπτώσει, ο Simmel συνδέει διορατικά όλες τις παραπάνω συνιστώσες της μεταλλαγής της φύσης σε «τοπίο» με τη διαδικασία εξατομίκευσης, αυτή την «τραγωδία του ανθρώπινου πνεύματος» (σελ. 15) που συνιστά τη θεμελιώδη νεωτερική εμπειρία· κατά φυσική προέκταση αυτού, βλέπει ότι ο αιτιώδης μορφοποιητικός παράγοντας του τοπίου, εκείνο που παρέχει δηλαδή την πλασματική τους ενότητα στα έτσι αποσπασμένα τμήματα της φύσης, είναι η προβολή σε αυτά ενός ισχυρού υποκειμενικού στοιχείου, ενός «ψυχικού τόνου» (Stimmung), που αντικειμενοποιείται ως «πνευματικό μόρφωμα» μέσ από τη διπλή κίνηση συγκρότησης και ανάγνωσης της εικόνας.

      Ο Joachim Ritter, καθηγητής Φιλοσοφίας, πρύτανης του Πανεπιστημίου του Μίνστερ και μέλος πολλών γερμανικών επιστημονικών ακαδημιών, είναι ένας πολύ πιο τυποποιημένος και συντηρητικός διανοητής. Το κείμενό του «Το τοπίο: η λειτουργία τού αισθητικού στη νεωτερική κοινωνία» (1963) στερείται εντυπωσιακά οιασδήποτε κριτικής αιχμής και είναι σχεδιασμένο ως υπεράσπιση όλων των νομιμοποιητικών κλισέ της σύγχρονης, φιλελεύθερης λεγόμενης κοινωνίας. Η ενατενιστική σχέση με τη φύση όπως αποκρυσταλλώνεται στην αισθητική κατασκευή του τοπίου -που την παραδειγματική προαναγγελία της διαβάζει ο Ritter σ ένα εξομολογητικό κείμενο του Πετράρχη με το οποίο ξεκινά την αφήγησή του- είναι βεβαίως η κληρονομιά της αρχαίας θεωρίας, ωστόσο στη νεότερη εποχή λαμβάνει μια ιδιάζουσα μορφή. Ο Ritter αναγνωρίζει βεβαίως σε αυτή τη μορφή την αποφασιστική έξοδο από τη φύση για την οποία μιλούσε ο Simmel, έχει τη διορατικότητα μάλιστα να δει τη συμμετρική γένεση και ανάπτυξη του νέου αισθητικού πνεύματος και της νέας επιστήμης, αλλά υποβιβάζει την εν λόγω σχέση σε μια απλή φορμαλιστική κατανομή αρμοδιοτήτων: «Οπου ο ουρανός και η γη δεν εμφανίζονται πια στην επιστήμη ως αντικείμενα γνώσης και έκφρασης, όπως στην έννοια της φιλοσοφίας του αρχαίου κόσμου, η ποίηση και η τέχνη αναλαμβάνουν να τα παρουσιάζουν αισθητικά ως τοπίο» (σελ. 75). Αυτή η κατανομή σημαίνει ταυτόχρονα την πρακτική αξιοποίηση, από τη μια πλευρά, και τον ελεύθερο αναστοχασμό τον αποσπασμένο από ωφελιμιστικές σκοπιμότητες, από την άλλη. Από τη στιγμή που αυτά τα δύο συνεργάζονται ωραία και ειδυλλιακά χωρίς να τίθεται από πουθενά ζήτημα αποξένωσης, εκμετάλλευσης, κυριαρχίας, ο συγγραφέας έχει την ολύμπια αταραξία να μας διαβεβαιώνει -επικαλούμενος μάλιστα προς επίρρωσή του τον Σίλερ- ότι «η εκπραγμάτιση της φύσης, η μετατροπή της σε αντικείμενο, και κατά συνέπεια ο χωρισμός του ανθρώπου από τη φύση που αρχικά τον περιέβαλλε, δεν είναι […] παρακμή και απώλεια μιας πρωταρχικά άθικτης ύπαρξης. Η απώλεια της περιβάλλουσας φύσης είναι μάλλον μια προϋπόθεση της ελευθερίας (sic)» (σελ. 86).

      ΦΩΤΗΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ

      ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ – 14/01/2005″

      Πηγή: Κριτική στο https://www.protoporia.gr/simmel-georg-to-topio-9789608350212.html

      Μου αρέσει!

  2. Τάκης

    Ο προγονόπληκτος κι εμπαθής «αριστοκράτης» αρχιτέκτονας Αριστομένης Προβελέγγιος, δε δίστασε να αποκαλέσει «σαχλαμάρες» τα Απομνημονεύματα του στρατηγού Μακρυγιάννη στην τελευταία του συνέντευξη στον «πολύ» Θανάση Λάλα.

    https://www.tovima.gr/2008/11/24/archive/aristomenis-probeleggios/amp/

    Τα συμπεράσματα δικά σας…

    Μου αρέσει!

    1. tiltrecordings

      θα συμφωνήσω καταρχάς πως η έννοια του τοπίου (όπως και αυτή του περιβάλλοντος) είναι προβληματική τουλάχιστον σ΄ό,τι αφορά τη ριζοσπαστική θεώρηση της σχέσης ανθρώπου φύσης. και η ίδια η μετουσίωση του οικολογικού κινήματος σε περιβαλλοντικό είναι με τη σειρά της προβληματική.
      εγώ προσωπικά, ως μέλος της συνέλευσης, θα προτιμούσα την αναφορά σε φυσικό κόσμο, αντι για τοπία, περιβάλλον, φύση. ωστόσο, δεν έχουμε την πολυτέλεια της διύλισης και του εξευγενισμού αν θες των ιδεών μας – ό,τι συμβαίνει στο φυσικό κόσμο έχει το χαρακτήρα καταιγίδας (της ερήμου)∙ η ανάγκη ενημέρωσης και κινητοποίησης του κόσμου είναι επιτακτική. και εκεί ίσως το προτέρημα της χρήσης μιας όχι ολότελα δόκιμης λέξης, αλλά κατανοητής, έναντι μιας πιο δόκιμης αλλά κάπως μπερδευτικής, να πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.
      ξαναδιαβάζοντας βέβαια το κείμενο, αυτή η πρόταση «… το νέο νομοσχέδιο αποτελεί ταφόπλακα για το τοπίο και την άγρια ζωή.» θα μπορούσε σίγουρα να είναι πιο καλά διατυπωμένη. το «τοπίο» κάθεται κάπως εδώ, έχεις δίκιο.
      η συζήτηση βέβαια περί απόσπασης του ανθρώπινου απο το φυσικό, της αποξενωσής του αν θες, είναι πολύ μεγάλη για να γίνει στα σχόλια και ίσως η θεώρηση του simmel που παραθέτεις να μην πρέπει να κριθεί ολότελα αυστηρά.
      περί προβελέγγιου, δεν πολυσκαμπάζω, βέβαια υποστηρίζω πως δε χρειάζεται να συμφωνείς με κάποιον συγγραφέα, για να χρησιμοποιήσεις ένα παραθεμά του. και ο σελίν κωλοχαρακτήρας ήταν αλλά τον παραθέτουμε. και το παραθεμά του, αν και εξυμνητικό για το προβληματικό «τοπίο, είναι καλό.
      ι.

      Μου αρέσει!

  3. Τάκης

    Αγαπητέ ι.,
    γράφεις: «η συζήτηση βέβαια περί απόσπασης του ανθρώπινου απο το φυσικό, της αποξενωσής του αν θες, είναι πολύ μεγάλη για να γίνει στα σχόλια»

    Αναρωτιέμαι, θέλει και συζήτηση;;

    Περί Προβελέγγιου:
    Εδώ δεν πρόκειται για argumentum ad hominem, αλλά για τον ίδιο το λόγο όπως αυτός διατυπώνεται και την «επίγευση» που αυτός αφήνει, αν διαβάσει κανείς προσεκτικά καθεμιά πρόταση (reading between the lines).

    Όσο για τα παραθέματα και τη χρήση τους, επίτρεψέ μου να έχω τις επιφυλάξεις μου. Προσωπικά, δε θα διαχώριζα το λόγο από τον δημιουργό του, όπως δε διαχωρίζω το «Arbeit macht frei» από τον Ναζισμό.

    Καλή συνέχεια στον αγώνα σας.

    Μου αρέσει!

  4. tiltrecordings

    Φυσικά και θέλει συζήτηση. Η απόσπαση του εγώ απο τον κόσμο, βρίσκεται στον πυρήνα της δημιουργίας της αυτοσυνείδησης. Στο εγώ είμαι, κομβικού σημείου της ανθρωπινότητας, εμπεριέχεται και το Άλλο. Ως μη-εαυτός, ως περιβάλλον, φύση, ζώο, αλλόθρησκος, ξένος. Μα και η μετάβαση του νεογέννητου απο ένα κόσμο ενιαίας εμπειρίας, σε ένα κόσμο ορίων και αντικειμένων, περιγραμμάτων και εστίασης, δεν αποτελεί εξέχουσα διαδικασία διαμόρφωσης του ανθρώπινου είναι; Δε γνωρίζουμε αν οι άνθρωποι ποτέ αντιλαμβάνονταν τον κόσμο ως ένα δίκτυο αλληλοεξάρτησης, στον οποίο το εγώ δεν ήταν παρά ένας κόμβος: γνωρίζουμε όμως πως το Εμείς και οι Άλλοι, είναι απο τα πλέον ισχυρά δομικά υλικά της κατασκευής του ανθρώπου.
    Και αν πρόκειται να φανταστούμε κάτι πέρα απο αυτό, δε θα το καταφέρουμε με νατουραλιστικές πλάνες και ευχολόγια, αλλά με μια ψύχραιμη συζήτηση του ποιοι είμαστε και τι θέλουμε να γίνουμε.

    Σ΄ό,τι αφορά το ad hominem: πόσο βαρετός θα ήταν ένας κόσμος όπου οι άνθρωποι είναι στιβαρές, απόλυτα συνεπείς υπάρξεις χωρίς ούτε μια τόση δα αντίφαση να διαταράσσει την αδυσώπητη ευθεία πορεία τους; Οι κακοί θα λέγανε μόνο κακά πράγματα και κάθε σκέψη των ακροδεξιών θα ήταν μια ακροδεξιά σκέψη. ευτυχώς ωστόσο, στις σκέψεις ενός διαταραγμένου νου κρύβονται ενίοτε λαμπερές ενοράσεις και ακόμα και το πλεόν αντιδραστικό πολιτικά υποκείμενο, μπορεί να συνομιλήσει με τους αγγέλους (για να δανειστώ απο τον ανυπόφορο σελίν).
    Κοντολογής, σε πείσμα της ολοένα και πιο έντονης εκστρατείας επιβολής της μονοκαλλιέργειας, η ανθρώπινη σκέψη, ή μάλλον η ίδια η ζωή εν γένει, εκπλήσσει, τσαλαβουτά σε αντιφάσεις, ξεφυτρώνει έξω απο τα τσιμεντένια καλούπια. Και έτσι ενίοτε υποστηρικτές του ναζισμού, παράγουν σκέψεις όπου η αλήθεια είναι κοφτερή σαν ξυράφι και άνθρωποι του κινήματος γίνονται προπαγανδιστές του πιο ποταπού ιδεολογήματος.

    Ξαναδιαβάζοντας εντούτοις, το παράθεμα του προβελέγγιου θα συμφωνήσω λίγο περισσότερο μαζί σας για την κριτική περί τοπίου.

    Και θα συμφωνήσω μαζί σας : καλή συνέχεια στον αγώνα μας.
    Ορμώμενοι απο αυτό αν θα θέλατε να συστηθείτε και ίσως να συνεχίσουμε την αντιπαραβολή επιχειρημάτων, το μέηλ μας είναι στη διαθεσή σας.

    ι.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s